دامنه تاثير آثار عاشورايى براى اشعار عاشورايى يغماى جندقى در انواع و قالب‌هاى مختلف آن به خاطر ابداعاتى كه دارد مىتوان دامنه تاثير گسترده‌اى را در قلمرو شعر آيينى در نظر گرفت . يغماى جندقى اولين شاعر آيينى در دوره قاجاريه است كه قالب‌هاى جديدى را در شعر عاشورا و مراثى شهداى كربلا به كار گرفت . او توانست با « تضمين » بعضى از غزليات سعدى و حافظ در مايه‌هاى ماتمى عاشورا و نيز با استفاده از قالب « مستزاد » در نوحه‌هاى عاشورايى آثار ماتمى پرشورى بيافريند كه در پيشينه شعر عاشورا بىسابقه است : « مراثى يغما كه قسمتى از آنها براى آهنگ‌هاى ضربى ساخته شده و شاعر خود آنها را نوحه « سينه‌زنى » يا « سنگ‌زنى » مىنامد ، در ديوان وى جايگاه خاصى دارند . شاعر در اينجا از شكل نسبتا جديدى كه در ادبيات پارسى و مستزاد ناميده مىشود بهره‌مند شده نوع تازه‌اى از مراثى را به وجود آورده است كه به سرودهاى ملى شباهت دارد . اشعار انقلابى بعد از سال 1324 ه . ق و مقدار ارزيابى شعرهاى فكاهى كه در جرايد عهد مشروطيت مىبينيم به صورتى كه يغما آورده سروده شده است . » « 1 » « . . . فكر تجدد طلبى البته سابقه طولانى و عوامل و اسباب متعدد داشت . در آنچه به شعر مربوط مىشود تفنّن در شكل و قالب از مراثى مربوط به مجالس سينه‌زنى مثل مراثى يغما و ديگران نشأت گرفت و در اشعار گويندگان اوايل عهد مشروطه نتايج قابل ملاحظه به بار آورد . » « 2 » برگزيدهء آثار عاشورايى يغماى جندقى آثار پرشورى در مايه‌هاى ماتمى عاشورا دارد كه به نقل چند نمونه از آنها بسنده مىشود : غزل عاشورايى زهى از دست سوگت چاك تا دامن گريبانها * ز آب ديده از سوداى لعلت دجله ، دامانها چه خُسبى تشنه‌لب ؟ از خاك هان برخيز تا بينى * به هر سو موج زن صد دجله از سيلاب مژگانها

--> ( 1 ) . از صبا تا نيما ، ج 1 ، ص 117 . ( 2 ) . نقد ادبى ، ج 2 ، ص 639 .